Condooms zijn een van de meest effectieve manieren om je te beschermen tegen soa’s én ongewenste zwangerschap — mits je ze correct gebruikt. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk gaat er vaker iets mis dan mensen denken. Niet omdat condooms slecht zijn, maar omdat niemand het echt uitlegt.
Waarom maat er meer toe doet dan je denkt
Een condoom dat te strak zit is oncomfortabel, verhoogt de kans op scheuren en vermindert gevoel. Een condoom dat te ruim zit kan afglijden. De meeste mensen gebruiken standaardmaat zonder te weten of dat voor hen klopt.
Condoommaten worden uitgedrukt in breedte (genomineerde breedte), niet in lengte:
| Breedte | Type |
|---|---|
| 49–52 mm | Smal / snugfit |
| 52–56 mm | Standaard |
| 56–60 mm | Breed / large |
| 60 mm+ | XL |
De lengte is bij de meeste condooms royaal genoeg — dat is zelden het probleem. Meet de omtrek op het breedste punt en deel door π (3,14) voor de diameter, vermenigvuldig met 10 voor de breedte in mm. Of: probeer gewoon een smaller of breder condoom als je altijd last hebt van te strak of afglijden.
Materialen
Latex
De meest gangbare keuze. Beschermt tegen soa’s en zwangerschap. Niet te combineren met oliebasis glijmiddel — olie breekt latex af. Bij een latexallergie zijn er alternatieven.
Polyurethaan
Dunner dan latex, minder elastisch. Werkt wel met oliebasis glijmiddel. Beschermt even goed als latex.
Polyisoproon
Voelt zachter en rekbaarder aan dan polyurethaan, zonder latex. Goede keuze bij latexallergie. Niet combineren met oliebasis glijmiddel.
Lambsdarm / natuurlijk
Beschermt tegen zwangerschap maar niet tegen soa’s. De poriën zijn groot genoeg voor virussen en bacteriën. Niet aanbevolen als soa-bescherming.
Correct gebruik: stap voor stap
- Controleer de houdbaarheidsdatum — verlopen condooms zijn brozer
- Open de verpakking voorzichtig — niet met tanden of nagels
- Controleer de richting — het rolletje moet naar buiten oprollen
- Druk de lucht uit de top — houd het puntje vast bij het oprollen
- Rol volledig af tot aan de basis
- Gebruik glijmiddel aan de buitenkant — waterbasis of siliconebasis bij latex
- Trek terug voor de erectie afneemt — houd het condoom vast bij de basis tijdens terugtrekken
Veelgemaakte fouten
- Condoom pas halverwege aandoen
- Geen glijmiddel gebruiken (vergroot de kans op scheuren)
- Twee condooms tegelijk gebruiken (wrijving tussen de lagen vergroot de kans op scheuren)
- Bewaren in een portemonnee of warm dashboardkastje (hitte en druk beschadigen het latex)
- Condoom hergebruiken
Condooms en pil combineren
Condooms en hormonale anticonceptie beschermen tegen verschillende dingen. De pil beschermt tegen zwangerschap, niet tegen soa’s. Condooms doen beide. Combineren geeft de hoogste bescherming tegen zwangerschap, maar is niet altijd nodig als beide partners getest zijn en in een vaste relatie zitten.
Testen
Regelmatig testen op soa’s is een normaal onderdeel van seksuele gezondheid — niet iets om je voor te schamen. Bij wisselende partners of onbeschermde seks is testen verstandig, ook zonder klachten. Veel soa’s geven geen symptomen maar zijn goed behandelbaar als ze vroeg worden ontdekt.
In Nederland kun je gratis of goedkoop testen bij de GGD, de huisarts of een soa-poli.